Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.

Wystawa Łukasza Prus-Niewiadomskiego

Lokalizacja Galeria Sztuki Współczesnej
Czas 13.03.2020 - 28.06.2020
Otwieranie oraz zamykanie, przyciąganie i odwracanie uwagi to kluczowe zagadnienia podejmowane przez Łukasza Prus-Niewiadomskiego. Zapraszamy na nową wystawę w Opolu (tylko online)!

Punkt widzenia

Łukasz Prus-Niewiadomski
 

  • WYSTAWA UDOSTĘPNIONA DLA ZWIEDZAJĄCYCH W TERMINIE 1-28 CZERWCA 2020. ZE WZGLĘDU NA PANUJĄCĄ EPIDEMIĘ WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE DOSTĘPNE SĄ FB  @gswopole oraz YT GSW .


W tekście "O innych przestrzeniach" Michel Foucault opisuje koncepcję stref kumulujących różnorodne przestrzenie, nazywa je heterotopiami – „przeciwmiejscami”, gdzie realne miejsca odnajdywane w kulturze „są jednocześnie reprezentowane, kontestowane i odwracane"[1]. Wystawa Łukasza Prus-Niewiadomskiego „Punkt widzenia” opiera się właśnie na dwóch swoistych heterotopiach: szacownej instytucji muzeum oraz pokoju dziecka z jego baśniową estetyką. Zarówno muzeum, jak i obszar zabawy z dzieckiem to teren znajdujący się w jakimś stopniu poza tym, co z reguły uznawane jest za  „normalny” sposób postrzegania i działania – tryb podporządkowany utylitarnym zadaniom i czynnościom życiowym. Miejsca te wyrzucają poza funkcjonalny szablon, zmuszając do uważnego obserwowania, kreatywności oraz nielinearnego myślenia i interpretowania. Można powiedzieć, że są to przestrzenie zmieniające środek ciężkości patrzenia na świat, czyli tytułowy punkt widzenia, który rozumiany jest tu zresztą bardzo szeroko: nie tylko jako przyjęta perspektywa czy zajmowane stanowisko przy rozpatrywaniu danej kwestii, ale także jako stan warunkujący naszą percepcję, zdolność myślenia i koncentracji, oddziałujący zarówno na emocje, jak i wypowiadane sądy oraz wyznawane wartości.

Idea sal wystawowych muzeum – jako przestrzeni mającej stworzyć optymalne warunki oglądu eksponatów – zostaje w pracy artysty poddana analizie ukazującej owo optimum jako całkowicie złudne. Celem tego zabiegu jest jednak nie ośmieszenie instytucji, lecz raczej uświadomienie iluzoryczności samej percepcji ograniczanej i rozpraszanej przez niezliczoną ilości czynników. Już sam wzrok, zmysł dominujący i często utożsamiany z percepcją samą w sobie, to zmysł najbardziej podatny na iluzje. To także zmysł potencjalnie najmniej skory do refleksji, „ślizgający” się po kształtach, zawężający horyzont poznania, bo nieporadny wobec elementarnych przejawów rzeczywistości – wyobraźnia, wykształcona na obrazach z naszego otoczenia, nie jest w stanie poradzić sobie z kwantowym mikroświatem, a w skali makro wzrokowi nie jest dostępna zdecydowana większość materialnej zawartości wszechświata. Praca Muzeum porusza również kwestię dystrybucji „wiedzy”. Powołując się na refleksję Odo Marquarda: „[…] doświadczenie jako naukowo sztucznie wytworzona empiria staje się sprawą wyposażonych w aparaturę wyspecjalizowanych ekspertów: własnych doświadczeń nie nabywa się samemu, otrzymuje się je w stanie gotowym. Dlatego mentalna postać naszego świata polega w coraz większej mierze na znajomości ze słyszenia: staje się wieścią, którą – po części – zarządzają media. Nowoczesna rzeczywistość – w coraz większym stopniu zyskuje owo zabarwienie półrzeczywistości, w której fikcja i rzeczywistość stają się nieodróżnialne”[2].

Paradoksalnie, właśnie świat zabawy z dzieckiem, z całym swoim arsenałem bajkowej fantastyki, stanowi miejsce, w którym powracają kwestie fundamentalne – pierwsze pytania dziecka to konfrontacja rzeczywistości z fikcją, próba poznania prawdy wbrew „półrzeczywistości”. Dziecko staje się w tym kontekście figurą „czystego” umysłu, nieskażonego dogmatami, ideologiami i wzorcami, natomiast rodzic figurą tego, kto objaśnia, ale także „zarządza wiedzą” – władnego „otwierać” lub „zamykać” umysł dziecka.

I właśnie otwieranie oraz zamykanie, przyciąganie i odwracanie uwagi to kluczowe zagadnienia podejmowane przez Łukasza Prus-Niewiadomskiego. Stan macierzyństwa/ojcostwa oraz bycie „uważnym widzem” sprawiają, że wypadamy z kolein poznawczej rutyny. To czas sprzyjający „czułości” widzenia i zyskiwaniu nowych perspektyw. Właśnie to wyczulenie widzenia, wysilenie władz poznawczych i wyobraźni wydaje się niezwykle istotne w momencie coraz ostrzejszej polaryzacji opinii, rozdętej zideologizowanej narracyjności, postępujących medialnych manipulacji i jednostronności zarządzania informacjami. Żeby dostrzegać, a nie tylko patrzyć, niezbędna jest percepcja krytyczna – „uczulenie” prowadzące do weryfikowania wiedzy, aktualizowania kontekstu i testowania wartości. Chwile rozmowy z dzieckiem oraz obcowania ze sztuką stwarzają możliwość egzaminowania wyobrażeń o świecie i ciągłego „zdobywania” punktu widzenia, gdyż punkt widzenia powinniśmy nie „mieć”, ale cały czas budować.

 

  • kurator Łukasz Kropiowski
  • wydarzenia online na @gswopole FB 
  • oprowadzanie w j.migowym 

 

Łukasz Prus-Niewiadomski

(ur. 1985 w Oranie w Algierii) – artysta intermedialny badający możliwości ludzkiego ciała oraz wpływ naturalnego i kulturowego otoczenia na nasze zachowanie. Tworzy cykle fotograficzne, performensy, wideoinstalacje. Absolwent PWSFTviT w Łodzi, obecnie doktorant na tej uczelni. Mieszka i pracuje w Warszawie. Swoje prace prezentował m. in. na 15. Biennale Sztuki Mediów „Pioneering Values” we Wrocławiu, w KinoLabie CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, w Bunkrze Sztuki w Krakowie, Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu, Galerii Wozownia w Toruniu, Galerii Imaginarium w Łodzi, Galerii Studio w Warszawie, Brotfabrik w Berlinie, The Performance Studio w Londynie. Jego prace znajdują się w kolekcjach: Fundacji Sztuki Współczesnej In Situ w Warszawie, Galerii Wymiany w Łodzi i Kolekcji Sztuki Współczesnej Collegium Polonicum w Słubicach.

 

[1] M. Foucault, O innych przestrzeniach. Heterotopie, tłum. M. Żakowski, „Kultura Popularna" 2006, nr 6, s. 9.

[2] O. Marquard, Aesthetica i anaesthetica. Rozważania filozoficzne, tłum. K. Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2007, s. 175.

Czas
13.03.2020 - 28.06.2020
Lokalizacja
Galeria Sztuki Współczesnej
pl. Teatralny 12 45-056 Opole