Oświadczenie zespołu Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu

Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu od początku 2026 roku realizuje długo wyczekiwaną inwestycję – rozbudowę i modernizację głównej siedziby przy Pl. Teatralnym 12. Po wielu latach starań o dofinansowanie, stało się to możliwe dzięki wsparciu Urzędu Miasta Opola w ramach współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego projektu „Wzmacnianie potencjału i zwiększanie dostępności do obiektów kultury Aglomeracji Opolskiej”. W projekcie prowadzonych jest 11 inwestycji, z których największą, wartą blisko 10 mln zł, jest nasza. Nie byłoby to możliwe bez lidera projektu – Miasta Opole – a także ogromnego zaangażowania i pracy zastępczyni prezydenta, pani Małgorzaty Stelnickiej, oraz naczelniczki i pracowników Wydziału Spraw Europejskich i Planowania Rozwoju, dzięki którym udało się pozyskać dofinansowanie w wys. 26 722 973 zł (wartość projektu ogółem: 33 026 855, 50 zł). Jednak wbrew temu, co pojawiło się w przestrzeni medialnej w ostatnich dniach, Urząd Miasta nie prowadzi projektu rozbudowy galerii. Inwestorem jest Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu, a wszystkie działania związane z budową oraz zmianami w budynku odbywają się pod nadzorem inwestora, czyli reprezentującej instytucję dyrektor Joannę Filipczyk. To dyrektor Filipczyk wraz zespołem administracyjnym gromadziła wszystkie dokumenty potrzebne z naszej strony do przygotowania projektu europejskiego, prowadziła wszystkie przetargi, podpisywała wszystkie umowy (w tym z wykonawcą, którym jest firma Adamietz), bierze udział w każdej radzie budowy, rozwiązuje razem z wykonawcą i projektantami wszystkie problemy i – przede wszystkim – działa zgodnie z harmonogramem i budżetem, który na tym etapie jest zasilany kolejnymi transzami przelewów od operatora projektu. Pragniemy zwrócić także uwagę, że przyjęty harmonogram zakłada zakończenie prac budowlanych do 31.12.2026, a kolejnym etapem (do 30.06.2027) jest wyposażanie budynku oraz praca architekta wnętrz. Dlatego tak poważne obawy budzi chęć zmiany osoby zarządzającej inwestycją w połowie jej realizacji. A patrząc „po ludzku”, nie rozumiemy decyzji, która nie pozwala dokończyć Joannie Filipczyk inwestycji będącej ukoronowaniem jej  pracy jako dyrektorki GSW. 

Dla zespołu GSW modernizacja głównego budynku to ważny krok w uczynieniu naszej instytucji dostępną dla wszystkich, w tym dla osób ze specjalnymi potrzebami, lecz także poprawa warunków pracy osób pracujących przy Pl. Teatralnym 12: działów księgowości i administracji, zespołu technicznego, kasjerów i ochrony. To również powiększenie powierzchni magazynowych, w tym szansa na profesjonalne i bezpieczne przechowywanie kolekcji dzieł sztuki. Muzealne doświadczenie dyrektor Filipczyk także w tym aspekcie byłoby nie do przecenienia. 

Mimo tak zasadniczych zmian, które przechodzimy w tym roku, pracujemy normalnie, realizując program merytoryczny, a tym samym misję instytucji. Dzięki Joannie Filipczyk i jej otwartości na współpracę nasze wydarzenia odbywają się w różnych instytucjach w Opolu, prowadzimy warsztaty i – co najważniejsze – realizujemy wystawy, w tym w naszej dużej tymczasowej przestrzeni wystawienniczej przy Pl. Teatralnym 13, gdzie odbył się najważniejszy doroczny przegląd twórczości opolskiego środowiska artystycznego Salon Wiosenny 2026 (kuratorzy: Joanna Filipczyk, Andrzej Sznejweis). Ważną dla Opolan realizacją jest trwająca konserwacja posadowionej w przestrzeni miasta rzeźby Tadeusza Wencla „Plaża”, na którą Joanna Filipczyk pozyskała dofinansowanie pochodzące z budżetu MKiDN. Zwracamy uwagę, że taka sytuacja rzadko ma miejsce w instytucjach kultury w czasie generalnych remontów. A nasze hasło „Otwarte z powodu remontu” nie jest gołosłowne.

W zaistniałej sytuacji nasz niepokój budzi też forma poinformowania przez organizatora o zamiarze ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora GSW. W piątek, 26.06.2026 roku, dyrektor Joanna Filipczyk i zespół GSW otrzymał drogą mailową z Urzędu Miasta Opola pismo z informacją o ww. zamiarze. Mimo upłynięcia ustawowego terminu ogłoszenia tego zamiaru (15.06.2026 – 4 miesiące przed końcem kadencji obecnej dyrektorki), organizator nie zamieścił wymaganego w takiej sytuacji uzasadnienia skrócenia terminu. Zostało to uzupełnione dopiero kolejnym pismem w dn. 30.06.2026 (uzasadnieniem był przedłużający się proces pozyskiwania opinii dotyczących alternatywnego trybu powoływania dyrektora instytucji kultury). W poniedziałek, 29.06.2026 jako zespół wystosowaliśmy do prezydenta Arkadiusza Wiśniewskiego pismo z prośbą o rozważenie zmiany decyzji i zaproponowanie rozwiązania, które pozwoli dyrektor Filipczyk dokończyć trwającą do połowy 2027 roku inwestycję, wyrażając obawy o płynność tego procesu, jak i stabilność naszej pracy. Tego samego dnia rzecznik ratusza podał w mediach informację, że organizator do dn. 29.06.2026 nie otrzymał odpowiedzi od dwóch stowarzyszeń ogólnopolskich, do których zwracał się o opinię: Polskiej Sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA oraz Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej. Przy czym Zarząd Polskiej Sekcji AICA nie otrzymał żadnego pisma z UM Opola w tej sprawie, a OFSW otrzymało 11.06.2026 roku pismo datowane na 9.06.2026 z prośbą o opinię i taką opinię do Urzędu Miasta wysłało w dn. 16.06.2026 roku. 

W związku z nierzetelnymi informacjami pojawiającymi się w przestrzeni medialnej, OFSW opublikowało na swojej stronie internetowej oświadczenie oraz korespondencję z Urzędem Miasta Opola, w tym pismo organizatora o zamiarze powołania bez konkursu dyrektor Joanny Filipczyk na kolejną trzyletnią kadencję i z prośbą o opinię (https://ofsw.pl/sprostowanie-informacji-na-temat-opinii-ofsw-w-s-powolania-na-kolejna-kadencje-dyrektorska-w-galerii-sztuki-w-opolu/). W swoim piśmie organizator bardzo wysoko ocenia działalność galerii pod kierownictwem Joanny Filipczyk, zwracając również uwagę na trwającą inwestycję i funkcjonowanie instytucji w tym czasie. Podobnie pochlebną opinię o pracy Joanny Filipczyk i zespołu GSW prezydent Arkadiusz Wiśniewski wyraził w odpowiedzi na nasze pismo z dn. 29.06.2026, którą otrzymaliśmy w poniedziałek 6.07.2026. Cieszymy się, że organizator dostrzega i docenia pracę naszą i naszej przełożonej, jednak nie rozumiemy, co pomiędzy 9 a 26 czerwca mogło wpłynąć na tak radykalną zmianę decyzji, ponieważ w żadnym z pism nie podano takiej informacji.

Jednocześnie pragniemy podkreślić, że rozumiemy i szanujemy prawo organizatora do organizacji konkursu. I jesteśmy zwolennikami wyłaniania dyrektorów w procedurach konkursowych, które przeprowadzone transparentnie, dają gwarancję najlepszego wyboru dla instytucji. Jednak nasze obawy budzi decyzja o konkursie podjęta w kluczowym dla galerii i prowadzonej inwestycji momencie, zaś sprzeciw – brak bezpośredniego kontaktu i rozmowy organizatora z dyrektor Joanną Filipczyk na temat jego planów.

Zespół GSW Opole